Iedere fietser die serieuzer met zijn sport bezig is, komt op een gegeven moment voor de vraag te staan: train ik op hartslag of op vermogen? Beide methodes hebben hun waarde, maar de laatste jaren heeft vermogenstraining een enorme vlucht genomen. Powermeters zijn toegankelijker geworden, nauwkeuriger en in steeds meer varianten beschikbaar. In dit artikel duiken we in de voordelen van trainen op vermogen en leggen we uit waarom steeds meer wielrenners en mountainbikers kiezen voor getallen in watt boven slagen per minuut. Ook zetten we de tien meest gangbare systemen op een rij die je helpen je training naar een hoger niveau te tillen.
Hartslag: de klassieke methode
Decennialang was hartslagmeting dé standaard voor het monitoren van inspanning. Het idee is simpel: hoe harder je lichaam werkt, hoe hoger je hartslag. Door zones te bepalen op basis van maximale hartslag of een inspanningstest, kun je relatief goed sturen in trainingen. Duurtrainingen worden dan bijvoorbeeld in zone 2 gereden, terwijl intervalblokken richting zone 4 en 5 gaan.
Toch kent hartslagmeting duidelijke beperkingen:
-
Vertraging: Je hartslag reageert traag op inspanning. Een sprint van 15 seconden laat je hartslag pas daarna echt stijgen.
-
Invloeden van buitenaf: Stress, warmte, cafeïne, slaaptekort of zelfs een zware werkdag kunnen je hartslag flink beïnvloeden, los van de werkelijke inspanning.
-
Geen absolute maat: Hartslag is een reactie van het lichaam, maar geen directe meting van hoeveel kracht je daadwerkelijk levert.
Vermogen: meten is weten
Trainen op vermogen werkt anders. Met een powermeter meet je direct hoeveel kracht (in watt) je op de pedalen, crank of wiel levert. Dat maakt het een objectieve maatstaf, ongeacht hoe je je voelt of hoe warm het is.
De voordelen van vermogenstraining
-
Directe feedback – Waar hartslag traag reageert, geeft vermogen real-time inzicht.
-
Objectief en betrouwbaar – Vermogen is niet afhankelijk van slaap, stress of warmte. 300 watt is altijd 300 watt.
-
Gerichte trainingszones – Via FTP (Functional Threshold Power) kun je nauwkeurige zones bepalen.
-
Efficiëntie bij intervaltraining – Ideaal voor blokken waarin je exact op een bepaald wattage moet rijden.
-
Inzicht in progressie – Vermogen laat direct zien of je sterker wordt.
-
Diepgaande analyse – Trainingssoftware biedt veel meer metrics op basis van vermogen dan hartslag.
Praktisch voorbeeld: hartslag versus vermogen
Stel: je doet een intervaltraining van 5×5 minuten op 110% van je FTP, met telkens 3 minuten herstel.
-
Op vermogen: Je weet dat jouw FTP 280 watt is. Dat betekent dat je tijdens de intervallen rond de 305 watt moet rijden. Je kunt direct op je scherm aflezen of je dat haalt en elke inspanning strak uitvoeren.
-
Op hartslag: Tijdens de eerste 5 minuten zit je hartslag misschien nog rond 150, omdat deze traag oploopt. Pas halverwege blok 2 kom je in de juiste hartslagzone. Ook zie je dat je bij blok 5 misschien wel dezelfde hartslag hebt als bij blok 2, maar dat je benen niet meer de power leveren. Je hartslag lijkt dus ‘stabiel’, terwijl je feitelijk minder vermogen trapt.
Dit voorbeeld laat zien: met hartslag stuur je meer op hoe je lichaam reageert, met vermogen stuur je op wat je daadwerkelijk levert. Vooral bij intensieve intervallen of korte inspanningen is dat verschil cruciaal.
Hartslag én vermogen: de gouden combinatie
Betekent dit dat hartslag afgedaan heeft? Zeker niet. Hartslag blijft waardevol, vooral als aanvullende informatie. Door vermogen en hartslag te combineren, krijg je een completer beeld. Zo kun je bijvoorbeeld zien of je hartslag langzaam hoger oploopt bij gelijkblijvend vermogen (cardiac drift), wat kan wijzen op vermoeidheid of uitdroging.
Kortom: vermogen geeft richting, hartslag vertelt hoe je lichaam daarop reageert.
De 10 meest gangbare powermeters en cranks van dit moment
Het aantal powermeters is de laatste jaren flink gegroeid. Fabrikanten bieden verschillende meetmethodes: in de crank, de pedalen of de spider. Dit zijn de tien populairste systemen van dit moment:
-
SRM Origin – De klassieker onder de powermeters. Betrouwbaar, duurzaam en nog steeds de keuze van veel profs.
-
Quarq DZero (SRAM) – Populair onder wielrenners met SRAM-groepen. Nauwkeurig, draadloos en eenvoudig in gebruik.
-
Shimano Dura-Ace R9200-P – Topmodel, geïntegreerd in de crank.
-
Shimano Ultegra R8100-P – Betaalbaarder alternatief, net zo nauwkeurig.
-
Favero Assioma Duo – Pedaal-gebaseerd, betaalbaar en makkelijk te wisselen tussen fietsen.
-
Garmin Rally (RK/RS/XC) – Voor zowel race als MTB, veelzijdig en nauwkeurig.
-
4iiii Precision 3+ – Lichtgewicht crankarm-powermeter, enkelzijdig.
-
Stages Power L/R – Crankarm-powermeter, beschikbaar in enkel- en dubbelzijdige meting.
-
Power2Max NGeco – Spider-gebaseerd, uitstekende prijs-kwaliteit.
-
Rotor 2INpower – Meet links en rechts apart, ideaal voor pedaalslag-analyse.
Trainen op vermogen heeft de manier waarop wielrenners en mountainbikers hun trainingen plannen en analyseren blijvend veranderd. Waar hartslag vaak nog als indirecte graadmeter dient, biedt vermogen een objectieve, directe en betrouwbare manier om inspanning te sturen en progressie te meten. Met de huidige keuze aan powermeters is er voor ieder type fietser een passende optie: van pedaal-gebaseerde systemen voor de recreant tot high-end crankoplossingen voor de fanatieke wedstrijdrijder.
Wie serieus bezig is met beter worden, kan eigenlijk niet meer om vermogenstraining heen. Gelukkig hebben we op BeterWorden.nl al een aantal gidsen staan waarmee je direct aan de slag kunt:
Mountainbike training op vermogen
Gravelbike training op vermogen
Racefiets training op vermogen